AR RAYYAN NEWS

Pitutur: Wong Jawa Aja Ilang Jawane

by arrayyannews.blogspot.com

Pambuka

Assalamu’alaikum warahmatullahi wabarakatuh. Sedulur-sedulur kabeh, pitutur iki minangka pepeling kanggo kita kabeh: Wong Jawa aja nganti ilang Jawane. Tegese, wong Jawa kudu tansah eling marang akar budayane sing luhur, sing selaras karo piwulang agama Islam.

Pitutur Leluhur

Wong Jawa kuwi kagungan unggah-ungguh, tata krama, lan andhap asor. Leluhur Jawa tansah menehi piwulang:

Aja adigang – gumede merga awaké gagah.
Aja adigung – gumede merga drajat utawa pangkat.
Aja adiguna – gumede merga pinter utawa nduwé kawruh.

Pitutur iki jumbuh karo ajaran Islam, sing maringi pepeling supaya wong urip tansah tawadhu lan ora sombong.

Dalil Al-Qur’an

وَعِبَادُ الرَّحْمَـٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا

“Lan hamba-hamba Allah sing Maha Welas iku wong-wong sing lumaku ing bumi kanthi andhap asor.” (QS. Al-Furqan: 63)

Hadits

مَنْ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ اللَّهُ

“Sapa sing tawadhu merga Allah, mula Allah bakal ngangkat drajate.” (HR. Muslim)

Makna Wong Jawa Aja Ilang Jawane

Wong Jawa ora kena nganti kelangan jati dirine. Yen Jawa, kudu tetep nganggo tata krama Jawa. Nanging tata krama kuwi kudu dikandhut karo cahya Islam. Islam rawuh ing tanah Jawa ora kanggo ngilangké kabudayan, nanging kanggo ngresiki lan ngarahké supaya luwih murni. Tradisi slametan, kenduri, utawa tahlilan kudu dimaknai minangka rasa syukur lan panggilan kanggo ngelingi Gusti Allah, dudu mung adat kosong.

Conto Praktik Urip Wong Jawa Jaman Biyen

Pitutur “aja ilang Jawane” biyen katon cetha ing praktik urip wong Jawa saben dinane:

Gotong royong – yen ana tangga mbangun omah utawa nandur pari, kabeh tangga padha melu nulungi tanpa pamrih.
Ngajeni tamu – wong Jawa biyen seneng matur “monggo pinarak” lan nyuguhna wedang utawa sega sekadarnya, tandha andhap asor lan welas.
Mangan ora dhisik sadurunge wong tuwa – pitutur iki kanggo ngajeni wong sing luwih sepuh.
Urip prasaja – senajan sugih, tetep nganggo sandhangan sing sederhana, ora pamer, lan tansah nrima ing pandum.
Mikul dhuwur mendhem jero – ngajeni leluhur kanthi ngluhurake kabecikan lan nyimpen rapet kekurangane.

Kabeh iki selaras karo akhlaq Islam, sing ngajari umat supaya urip andhap asor, ngajeni wong liya, lan ora adigang, adigung, adiguna.

Pepeling Kanggo Urip

Urip iki kudu tansah ngelingi pitutur luhur:

Eling lan waspada – tansah eling marang Gusti Allah lan waspada marang godaan hawa nafsu.
Nrima ing pandum – narima apa sing diparingi Gusti Allah kanthi ikhlas.
Ngajeni wong tuwa lan guru – amarga ridane wong tuwa lan guru iku ridane Gusti Allah.
Mikul dhuwur mendhem jero – ngajeni wong tuwa lan leluhur kanthi ngurmati lan ora nyebar aib.

Penutup

Sedulur kabeh, “Wong Jawa aja nganti ilang Jawane” iku pepeling supaya kita tetep dadi wong sing ngajeni budaya luhur Jawa sing nyambung karo ajaran Islam. Wong Jawa sejati kuwi sing nduwé adab, tawadhu, ngajeni wong tuwa, guru, lan tangga, uga tansah eling marang Gusti Allah.

Wassalamu’alaikum warahmatullahi wabarakatuh.